Lekceważenie lub nieposzanowanie przepisów drogowych Jest najczęstszą przyczyną wypadków drogowych. W naszym kraju sprawcami poważnych wypadków drogowych są zarówno piesi, jak rowerzyści, woźnicy pojazdów konnych oraz kierowcy pojazdów mechanicznych. Brak odpowiednio gęstej liczby punktów sygnalizacji telefonicznej i radiowej, brak dostatecznej liczby patroli drogowych oraz rzadkie rozmieszczenie ośrodków specjalistycznych pomocy lekarskiej powoduje, że ofiary wypadków drogowych w naszym kraju otrzymują specjalistyczną pomoc fachową zbyt późno. Stąd tak duża liczba ciężkich okaleczeń ciała oraz zgonów.

      Wybierając się w podróż samochodem nie wolno zapominać, że w każdej chwili można stać się świadkiem nieszczęśliwego wypadku i z obowiązku, tak prawnego, jak i moralnego trzeba udzielić pomocy poszkodowanym. Życie rannego w wypadku drogowym zazwyczaj zależy od skutecznej pierwszej pomocy udzielonej na miejscu wypadku. Niejednokrotnie przeto od wiedzy i opanowania najprostszych "gestów ratujących życie" przez przygodnego ratownika, zależeć będzie życie ratowanych osób.

Postępowanie w razie zauważenia wypadku na drodze


Udzielanie pomocy ofierze wypadku drogowego:
1 - opuszczenie własnego pojazdu,
2 - wyłączenie silnika w rozbitym samochodzie,
3 - ustawienie trójkąta,
4 - wyciągnięcie rannego z pojazdu

1. Zatrzymać prawidłowo samochód czyli w miejscu bezpiecznym, nie dojeżdżając do miejsca wypadku, zabezpieczyć pojazd przed stoczeniem i zamknąć.
2. Zakazać zbliżania się do pojazdów, które uległy wypadkowi, osobom palącym papierosy.
3. Niezwłocznie wyłączyć silnik uczestniczącego w wypadku pojazdu. Zabezpieczyć pojazd przed stoczeniem przez włączenie pierwszego lub wstecznego biegu, zaciągnięcie hamulca pomocniczego (ręcznego), a w razie potrzeby, przez podłożenie pod koła przedmiotów uniemożliwiających ruch pojazdu itp.
4. Zabezpieczyć i oznakować miejsce wypadku, aby uniknąć tzw. "teleskopażu", czyli powiększenia liczby ofiar wypadku, o co szczególnie łatwo w terenie górskim i lesistym (serpentyny) oraz we mgle i w nocy. Oznakowanie polega na ustawieniu, np. odblaskowych trójkątów bezpieczeństwa lub osób wyposażonych w latarki, chorągiewki, czy po prostu dających wyraźne znaki ostrzegawcze, w odległości ok. 30-50 m od pojazdu, najpierw od strony, z której można spodziewać się niebezpieczeństwa, np. ograniczenie widoczności spowodowane ostrym zakrętem, obecnością zabudowań itp. W nocy można oświetlić miejsce wypadku światłami mijania własnego samochodu, najlepiej prostopadle lub skośnie do przebiegu drogi, a jeżeli którykolwiek z pojazdów uczestniczących w wypadku ma czynne światła zewnętrzne, również przez włączenie tych świateł, z wyjątkiem świateł drogowych (długich).
5. Podejmując akcję ratunkową należy zająć się przede wszystkim najciężej poszkodowanym, to jest osobą u której trzeba zatrzymać krwotok, udrożnić górne drogi oddechowe, a także przenieść rannych w bezpieczne miejsce itp.
6. Jednocześnie z udzielaniem pomocy starać się wezwać pomoc lekarską i funkcjonariuszy MO, za pośrednictwem innych kierowców, jeśli znajdują się na miejscu wypadku (po spisaniu numerów rejestracyjnych ich pojazdów) albo przy pomocy innych osób zamieszkałych w pobliżu miejsca wypadku.
7. Zawsze trzeba zachować zimną krew. Jeżeli rozmiary skutków wypadku uniemożliwiają wykonanie niezbędnych czynności ratunkowych i grożą poważnymi konsekwencjami należy zrobić wszystko w celu wezwania pomocy fachowej: lekarza, MO, a w razie potrzeby, straży pożarnej.
8. Każdy pożar starać się ugasić gaśnicą, piaskiem itp.
9. Zawiadamiając telefonicznie Pogotowie Ratunkowe, organa MO czy straż pożarną należy podać:
   dokładne miejsce wypadku,
   liczbę uszkodzonych pojazdów i ich pozycje,
   przypuszczalną liczbę ofiar,
   istniejące zagrożenie.

Zdejmowanie rannemu motocykliście kasku

Najczęstsze przyczyny zgonów lub ciężkiego kalectwa ofiar wypadków drogowych

Wśród największych zagrożeń zdrowia i życia wymienia się:
1. Urazy czaszki i związaną z tym utratę świadomości i obronnych odruchów organizmu.
2. Niedrożność górnych dróg oddechowych na skutek urazów twarzoczaszki i szyi.
3. Krwotoki wewnętrzne i wstrząs spowodowane wielo miejscowy m i obrażeniami narządu ruchu, klatki piersiowej i brzucha.
4. Złamanie kręgosłupa (szczególnie w odcinku szyjnym) oraz złamania miednicy i uszkodzenia stawów biodrowych.
5. Oparzenia całego ciała.

Wydobywanie ofiar z rozbitego samochodu

      W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia ofiar wypadku i braku fachowej pomocy lekarskiej konieczne staje się sprawne wydobycie ofiar z rozbitego pojazdu. Podejmując się wykonania tego zadania nie wolno zapominać o czynnościach profilaktycznych. Zawsze istnieje groźba pożaru rozbitego samochodu, dlatego należy wziąć ze swojego samochodu gaśnicę i być przygotowanym do jej użycia. Często, po zderzeniu z przeszkodą (drzewem lub innym pojazdem), nawet jeśli samochód stoi na kołach, dochodzi do zablokowania wszystkich drzwi. Bardzo przydatnym narzędziem staje się wówczas łyżka do zdejmowania opon z obręczy, łom, masywny śrubokręt, młotek itp., którymi wyważa się zakleszczone klamki. Czasami należy stłuc jedną z szyb bocznych, aby dostać się do wewnętrznej klamki i odblokować drzwi. Szczególne kłopoty nastręcza wydobywanie ofiar z samochodów po zderzeniach czołowych, kiedy to komora silnika wraz z przegrodą, na której znajdują się wskaźniki, ulega przesunięciu do tyłu (wraz z kolumną kierownicy). Dochodzi wówczas do przyciśnięcia kierowcy do oparcia fotela. W przypadkach tych należy najpierw odblokować fotel i przesunąć go to tyłu, a jeśli jest to niemożliwe, wyważyć fotel z suwnicy, po której się go przesuwa. Niekiedy wystarcza odchylenie samego oparcia fotela. W przypadku zgniecenia nadwozia, kiedy dostęp do wnętrza jest bardzo utrudniony lub wręcz niemożliwy, należy wyważyć wieko bagażnika i po wypchnięciu oparcia tylnego fotela próbować dostać się do środka rozbitego pojazdu. Po dostaniu się do wnętrza pojazdu, należy spróbować otworzyć drzwi uderzeniami obu stóp, zapierając się o jedną ze ścian pojazdu. Najwięcej kłopotów przysparza ratowanie ofiar z rozbitego samochodu leżącego na dachu, gdyż wówczas częściej niż kiedykolwiek istnieje możliwość pożaru spowodowana wylewaniem się paliwa ze zbiornika. W tych przypadkach jedna z osób ratujących powinna stale czuwać z gotową do użycia gaśnicą. W większości przypadków dostęp do wnętrza rozbitego samochodu jest możliwy przez jedno z okien.
Uwaga! Nie wolno stawiać pojazdu z powrotem na koła, jeśli istnieje podejrzenie, że wewnątrz znajdują się ludzie, którzy doznali obrażeń, gdyż może to spowodować trudne do przewidzenia pogorszenie stanu ofiar wypadku. Podejmując się akcji ratowniczej nie wolno zapomnieć, że nieumiejętnym postępowaniem można jedynie pogorszyć stan ofiar wypadku. Najczęstszym i najgroźniejszym błędem jest niefachowe transportowanie rannych do szpitala przygodnymi samochodami.

Kiedy można kontynuować jazdę po wypadku

      Jazdę po wypadku można kontynuować tylko wówczas, jeśli zezwala na to stan psychiczny kierowcy i pasażerów, zaś pojazd po sprawdzeniu nie wykazuje uszkodzeń zagrażających bezpieczeństwu. Jeżeli uszkodzeniu uległy elementy zawieszenia, układu kierowniczego lub silnika z dalszej podróży należy zrezygnować. Po każdym wypadku obowiązuje zdwojona czujność. Prędkość nie powinna przekraczać bariery, poza którą trudno będzie wyhamować, jeśli ujawnią się niedostrzeżone przedtem uszkodzenia. Ewentualna sprawność kierowcy do dalszej jazdy podlega dyskusji tylko w przypadkach wątpliwych, a nie wtedy, gdy kierowca doznał ciężkich obrażeń ciała. Naturalnie każdy przypadek musi być rozważony indywidualnie. Nie wolno zapominać, że większość obrażeń ulega określonej ewolucji w czasie, l tak, np. wylew krwi do mięśni może powoli narastać, by po upływie około 1 godz. spowodować poważne pogorszenie funkcji mięśni i okolicznych stawów. Może się tak zdarzyć, że jazda podjęta wkrótce po wypadku stanie się po pewnym czasie niemożliwa wskutek narastającego ograniczenia ruchomości, np. w stawie kolanowym czy skokowym oraz towarzyszącego im silnego bólu. Podobną ewolucję może wykazywać krwotok wewnętrzny do jam ciała z powodu uszkodzenia śledziony lub wątroby. Naturalnie skutki takich krwotoków są o wiele poważniejsze zarówno dla życia kierowcy, jak i jadą cych z nim pasażerów, gdy w grę wchodzi nagła utrata przytomności. Podobnie powoli narastają objawy krwotoku śródczaszkowego, po urazie głowy. Żadnego urazu ciała nie wolno traktować jako urazu błahego i jedynie wyjątkowe okoliczności mogą skłonić kierowcę do prowadzenia samochodu po wypadku. Do takich okoliczności należeć może, np. ciężki stan pasażerów, jeśli nie ma innego kierowcy w zastępstwie. Jeśli wypadek zdarzył się na odludnej, mało uczęszczanej trasie, kierowca może podjąć próbę dotarcia bliżej siedzib ludzkich. Stan psychiczny kierowcy obiektywnie może ocenić tylko otoczenie. W okresie kilku godzin po wypadku (zwłaszcza, jeśli zginęli ludzie lub doznali ciężkich obrażeń) kierowca ma ograniczoną zdolność koncentracji, zmniejszoną spostrzegawczość itd. W tych warunkach kierowanie samochodem w dużym ruchu (np, w mieście) jest bardzo niebezpieczne.
Uwaga! W czasie jazdy wszystkie drzwi, łącznie z bagażnikiem, powinny być odblokowane, aby w razie potrzeby umożliwić ratującym szybką ewakuację ofiar wypadku.

Przepisy prawne dotyczące zachowania się po wypadku

      Obowiązki sprawców, uczestników i przygodnych widzów wypadków drogowych ustalają przepisy Kodeksu Drogowego, i tak: "W razie uczestniczenia w wypadku drogowym, kierujący pojazdem obowiązany jest natychmiast zatrzymać się i ustalić skutki wypadku drogowego"... "Kierujący pojazdem i pozostałe osoby uczestniczące w wypadku drogowym, powinny udzielić na miejscu pomocy ofiarom wypadku, postarać się zapewnić bezpieczeństwo ruchu w miejscu wypadku oraz podać swoje imię, nazwisko i miejsce zamieszkania na żądanie innych osób uczestniczących w wypadku". Trzeba wiedzieć, że obowiązek zatrzymania się i udzielenia pomocy ofiarom wypadku ciąży nie tylko na tym, który wypadek ten spowodował, ale również na wszystkich, którzy w wypadku uczestniczą. Słowa "ustalić skutki wypadku" oznaczają, że trzeba sprawdzić, czy nie zachodzi potrzeba udzielenia pomocy człowiekowi, jeśli tak, to należy jej udzielić, a następnie zawiadomić o wypadku Policję. Przepis powyższy nie obejmuje obowiązku zawiadomienia Policji o wypadku, jeśli został w nim uszkodzony tylko pojazd, a nie było ofiar w ludziach. Świadkowie wypadku, a więc osoby nie uczestniczące w nim w charakterze kierowców, zobowiązani są do udzielenia pierwszej pomocy i sprowadzenia pomocy lekarskiej.
Uwaga! Za nieudzielenie pomocy człowiekowi znajdującemu się w położenia grożącym bezpośrednio niebezpieczeństwem życia artykuł 247 Kodeksu Karnego przewiduje odpowiedzialność karną.

Źródło: Książka Pierwszej Pomocy